Đền Thờ Đức Bà Cả tại Rôma là đền thờ cuối cùng trong 4 đại đền thờ nơi các
cửa Năm Thánh Lòng Thương Xót đã được mở. Không phải vì đền thờ này kém phần
quan trọng nhưng thật là chính đáng và xứng hợp để thực hiện nghi thức này
trong ngày lễ kính Đức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa.
Vào lúc 5 giờ chiều ngày thứ Sáu 1 tháng Giêng, Đức Thánh Cha đã đến nhà thờ
Đức Bà Cả chủ sự thánh lễ và nghi thức mở Cửa Năm Thánh. Tham dự thánh lễ
đặc biệt có 350 người nghèo, ăn xin và vô gia cư ở Roma.
Sau lễ nghi sám hối Đức Thánh Cha đã đọc lời nguyện sau đây: “Lậy Thiên Chúa
là Cha toàn năng và thương xót, Chúa ban cho Giáo Hội Chúa một thời gian của
ơn thánh, sám hối, và tha thứ, để Giáo Hội được vui mừng canh tân nội tâm
nhờ công trình của Chúa Thánh Thần, và luôn luôn trung thành hơn bước đi
trong các đường lối Chúa, loan báo cho thế giới Tin Mừng cứu độ. Một lần nữa
xin hãy mở cửa lòng thương xót Chúa và một ngày kia đón nhận chúng con vào
trong nhà Chúa trên trời, nơi Đức Giêsu Con Chúa, đã đi trước chúng con,
Người là Đấng hằng sống và hiển trị muôn đời. Amen.”
Tiếp đến cộng đoàn hát kinh xin Chúa Thánh Thần đến. Khi kết thúc, Đức Thánh
Cha lặng lẽ bước lên bậc mở Cửa Thánh, dừng lại cầu nguyện trên ngưỡng cửa,
rồi bước vào bên trong, theo sau là các vị đồng tế và đại diện giới tu sĩ
nam nữ và giáo dân. Trong khi Đức Thánh Cha và đoàn đồng tế tiến tới bàn thờ
ca đoàn hát bài thánh ca Năm Thánh Lòng Thương Xót.
Tất cả các bài sách thánh cũng giống như trong thánh lễ ban sáng và đều được
đọc hay hát bằng tiếng Ý.
Cùng Mẹ Maria bước qua Cửa Năm Thánh và để cho Mẹ đồng hành với chúng ta
trong cuộc sống
Giảng trong thánh lễ Đức Thánh Cha đã quảng diễn ý nghĩa bài thánh ca “Kính
chào Mẹ của lòng thương xót, Mẹ của Thiên Chúa và Mẹ của sự tha thứ, Mẹ của
hy vọng và Mẹ của ơn thánh, Mẹ tràn đầy niềm vui thánh thiện”. Ngài nói:
“Trong ít lời này gói ghém tổng hợp đức tin của các thế hệ tín hữu, dán mắt
nhìn hình ảnh của Đức Trinh Nữ và xin Mẹ bầu cử và ủi an. Cửa Thánh vừa mở
là một Cửa của Lòng Thương Xót. Bất cứ ai bước qua ngưỡng cửa này đều được
mời gọi dìm mình trong tình yêu thương xót của Thiên Chúa Cha, với sự tin
tưởng tràn đầy không chút sợ hãi, và từ Vưong cung thánh đường này cơ thể ra
đi với xác tín Mẹ Maria đồng hành bên cạnh. Mẹ là Mẹ của lòng xót thương,
bởi vì Mẹ đã sinh ra trong cung lòng Mẹ chính Gương mặt lòng xót thương của
Thiên Chúa là Đức Giêsu, Emmanuel Thiên Chúa ở cùng chúng ta, Đấng được mọi
dân tộc trông đợi, “Hoàng Tử Hoà Bình” (Is 9,5). Con Thiên Chúa nhập thể làm
người để cứu rỗi chúng ta đã ban cho chúng ta Mẹ Người, Đấng cùng chúng ta
hành hương để không bao giờ chúng ta cô đơn trên con đường cuộc sống, nhất
là trong những lúc không chắc chắn và khổ đau.
Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa thứ tha, vì thế chúng ta có thể nói rằng Mẹ là Mẹ
của tha thứ. Từ tha thứ bị tâm thức trần tục hiều lầm biết bao, trái lại ám
nó chỉ hoa trái tinh tuyền nguyên thuỷ của đức tin kitô. Ai không biết tha
thứ, thì đã không biết sự tràn đầy của tình yêu. Và chỉ có ai yêu thương
thật sự, mới có thể đạt sự tha thứ, bằng cách quên đi sự xúc phạm đã nhận
lãnh. Dưới chân thập giá Mẹ Maria trông thấy Con mình dâng hiến tất cả chính
Ngài, và như vậy Mẹ chứng kiến việc yêu thương như Thiên Chúa yêu thương có
nghĩa là gì. Trong lúc đó Mẹ nghe Chúa Giêsu nói lên các lời mà chắc hẳn dấu
ẩn điều Mẹ đã dậy Ngài ngay từ nhỏ: “Lậy Cha, xin tha cho họ vì họ không
biết việc họ làm” (Lc 23,24). Trong lúc đó Mẹ Maria đã trở thành Mẹ của sự
tha thứ đối với tất cả chúng ta. Noi gương Chúa Giêsu và với ơn thánh Ngài
ban, chính Mẹ đã có khả năng tha thứ cho những người đang giết Người Con vô
tội của Mẹ.
Đức Thánh Cha nói tiếp trong bài giảng: Đối với chúng ta, Mẹ Maria trở thành
hình ảnh Giáo Hội phải trải dài sự tha thứ cho những ai kêu cầu ơn ấy làm
sao. Mẹ của sự tha thứ dậy Giáo Hội rằng sự tha thứ đã được cống hiến trên
đồi Golgotha không có giới hạn. Luật lệ với các lý luận chi li của nó cũng
như sự khôn ngoan của thế giới này với các phân biệt của nó không thể ngăn
chặn được sự tha thứ. Sự tha thứ của Giáo Hội cũnv phải trải dài ra như sự
tha thứ của Chúa Giêsu trên thập giá và của Mẹ Maria đứng dưới chân Người.
Không có lựa chọn nào khác. Chính vì thế Chúa Thánh Thần dã khiến cho các
Tông Đồ trở thành các dụng cụ hữu hiệu của sự tha thứ, bởi vì những gì đã có
được do cái chết của Chúa Giêsu có thể tới với mọi người, tại khắp nơi và
trong mọi thời (x. Ga 20,19-23).
Sau cùng, bài thánh thi của Mẹ Maria tiếp tục nói: “Mẹ của niềm hy vọng và
Mẹ của ơn thánh, Mẹ tràn đầy niềm vui thánh thiện”. Hy vọng, ơn thánh và
niềm vui thánh thiện là chị em với nhau: tất cả là ơn của Chúa Kitô, còn hơn
thế nữa, chúng là tên gọi của Ngài được viết trên thịt xác của Ngài. Món quà
mà Mẹ Maria ban cho chúng ta khi cho chúng ta Chúa Giêsu Kitô là ơn tha thứ
canh tân cuộc sống, cho phép nó lại thực thi ý muốn của Thiên Chúa, và làm
cho nó tràn đầy hạnh phúc đích thật. Ơn ấy mở rộng trái tim để nhìn tương
lai với niềm vui của người hy vọng… Sức mạnh của ơn tha thứ là liều thuốc
chống lại sự buồn phiền do hận thù và báo oán gây ra. Sự tha thứ mở ra cho
niềm vui và sự thanh thản, bởi vì nó giải thoát linh hồn khỏi các tư tưởng
của sự chết, trong khi hận thù và báo oán xúi bẩy tâm trí và xé nát con tim,
bằng cách lấy mất đi sự nghỉ ngơi và an bình.
Chúng ta hãy đi qua Cửa Thánh Lòng Thương Xót với xác tín về sự đồng hành
của Đức Trinh Nữ, Thánh Mẫu của Thiên Chúa, bầu cử cho chúng ta. Hãy để cho
Mẹ đồng hành với chúng ta để tái khám phá ra vẻ đẹp của cuộc gặp gỡ với Chúa
Giêsu Con Mẹ. Hãy mở toang cánh cửa con tim chúng ta ra cho niềm vui của sự
tha thứ, ý thức về niềm hy vọng tin tưởng được trả lại cho chúng ta, để biến
đổi cuộc sống thường ngày của chúng ta trở thành một dụng cụ khiêm tốn của
tình yêu Thiên Chúa.
Các lời nguyện giáo dân được hát bằng tiếng Ý xin Chúa thánh hoá Giáo Hội
trong chân lý và sự thật, ban cho các nhà lãnh đạo sự khôn ngoan và trí phân
định, giải thoát các tù nhân của thù hận và tội lỗi, làm nảy sinh ra các
thừa sai mới của Tin Mừng và ơn tha thứ, làm sống dậy trong gia đình tình
yêu thương và lòng trung thành, hướng dẫn người trẻ tới ơn trao ban chính
mình và sống thánh thiện, cúi xuống trên người nghèo với sự hiền dịu và quan
phòng, đón nhận các anh chị em đã qua đời vào nước của ánh sáng và niềm vui.
2. Nguyện Chúa ghé mắt nhìn anh em và rủ lòng thương anh em
Trong bài huấn dụ trong buổi đọc kinh Truyền Tin trưa ngày đầu Năm Dương
Lịch, Đức Thánh Cha Phanxicô đã khích lệ mọi người noi gương Mẹ Maria biến
tất cả mọi sự trong đời thành lời cầu nguyện, mở rộng con tim và chú ý tới
tha nhân, vì đó là con đường giúp chinh phục hoà bình. Ngài nói: “Bắt đầu
năm mới thật là đẹp trao đổi với nhau các lời cầu chúc. Như thế chúng ta
canh tân ước mong cho nhau rằng điều chờ đợi chúng ta tốt đẹp hơn một chút.
Nói cho cùng, đó là một dấu chỉ của hy vọng linh hoạt chúng ta và mời gọi
chúng ta tin vào sự sống. Tuy nhiên, chúng ta biết rằng năm mới sẽ không
thay đổi tất cả, biết bao nhiêu vấn đề của ngày hôm qua sẽ vẫn là những vấn
đề của ngày mai. Vì thế tôi muốn gửi tới anh chị em một lời cầu chúc được
một niềm hy vọng cụ thể nâng đỡ, mà tôi rút tiả ra từ phụng vụ hôm nay.
Đó là những lời mà chính Chúa đã xin để chúc lành cho dân Ngài: “Nguyện Chúa
làm cho gương mặt Ngài rạng ngời trên anh em… Nguyện Chúa ghé mắt nhìn anh
em và rủ lòng thương anh em” (Ds 6,25-26).
Đức Thánh Cha đã cầu chúc mọi người như sau:
Tôi cũng xin cầu chúc anh chị em điều này: xin Chúa ghé mắt nhìn anh chị em
để anh chị em có thể vui mừng, biết rằng mỗi ngày gương mặt thương xót của
Ngài rạng rỡ hơn mặt trời ngời sáng trên anh chị em, và không bao giờ lặn!
Khám phá ra guơng mặt của Thiên Chúa canh tân cuộc sống. Vì Ngài là một
Người Cha si mê con người, không bao giờ mệt mỏi bắt đầu trở lại với chúng
ta để canh tân chúng ta. Tuy nhiên, Thiên Chúa không hứa các thay đổi ảo
thuật. Ngài không dùng cây đũa thần. Ngài thích thay đổi thực tại từ bên
trong, với lòng kiên nhẫn và tình yêu thương; Ngài xin được vào trong cuộc
sống chúng ta với sự tế nhị, như mưa rơi trên đất để làm cho nó sinh hoa kết
trái. Và Ngài luôn luôn chờ đợi chúng ta với sự dịu hiền. Mỗi sáng, khi thức
dậy, chúng ta có thể nói: “Hôm nay Chúa làm cho gương mặt Ngài rạng ngời
trên tôi”.
Đức Thánh Cha nói tiếp trong bài huấn dụ: “Lời chúc lành của Thánh Kinh tiếp
tục như sau: “Xin Chúa ban bình an cho ngươi” (c. 26). Hôm nay chúng ta cử
hành Ngày Hoà Bình Thế Giới, với đề tài: “Chiến thắng thờ ơ và chinh phục
hoà bình”. Hoà bình mà Thiên Chúa Cha ước mong gieo vãi trong thế giới, phải
được chúng ta vun trồng. Không chỉ có thế, nó cũng phải được chinh phục.
Điều này bao gồm một cuộc chiến đấu đích thật, một cuộc chiến tinh thần xảy
ra trong con tim chúng ta. Vì kẻ thù của hoà bình không chỉ là chiến tranh,
mà cả sự dửng dưng nữa, khiến cho người ta chỉ nghĩ tới mình và tạo ra các
hàng rào, nghi ngờ, sợ hãi và khép kín. Cám ơn Chúa, chúng ta có biết bao
tin tức; nhưng đôi khi chúng ta bị chìm ngập trong tin tức đến độ lo ra
không để ý tới các thực tại, tới người anh chị em cần chúng ta giúp đỡ.
Chúng ta hãy bắt đầu mở rộng con tim, bằng cách chú ý đến tha nhân. Đó là
con đường để chinh phục hoà bình.
Xin Đức Nữ Vương Hoà Bình, Mẹ Thiên Chúa, mà chúng ta mừng lễ trọng hôm nay,
giúp chúng ta. Phúc Âm hôm nay khẳng định rằng Mẹ “giữ gìn mọi điều ấy và
suy gẫm trong lòng” Lc 2,19). Đó là những điều gì vậy? Chắc chắn đó là niềm
vui vì Chúa Giêsu sinh ra, nhưng cũng là các khó khăn Mẹ đã gặp: Mẹ đã phải
đặt Con Mẹ trong một máng cỏ, vì đã “không có chỗ cho họ trong quán trọ” (c.
7) và tương lai rất vô định. Các niềm hy vọng và các lo lắng, lòng biết ơn
và các vấn đề, tất cả những điều đã xảy ra trong đời, trong tim Mẹ Maria, đã
trở thành lời cầu nguyện, đối thoại với Thiên Chúa. Đó là bí quyết của Mẹ
Thiên Chúa. Và Mẹ cũng làm như thế cho chúng ta: giữ gìn các niềm vui và
tháo gỡ các nút thắt của cuộc sống chúng ta, bằng cách đem chúng đến với
Chúa.
Chiều hôm nay tôi sẽ đến Đền Thờ Đức Bà Cả để mở Cửa Thánh. Chúng ta hãy phó
thác cho Mẹ năm mới, để cho hoà bình và lòng thương xót lớn lên.
Tiếp đến Đức Thánh Cha đã đọc kinh Truyền Tin và ban phép lành toà thánh đầu
năm cho mọi người.
3. Trông cậy vào lòng thương xót của Thiên Chúa sẽ mở ra những khung
trời tự do.
Trong bài giảng thánh lễ sáng ngày 14 tháng 12, tại nhà nguyện Santa Marta,
Đức Thánh Cha Phanxicô chia sẻ đề tài “Trông cậy vào lòng thương xót của
Thiên Chúa sẽ mở ra những khung trời tự do. Sự cứng lòng của các thượng
tế và kỳ mục, như được nhắc đến trong bài đọc Tin Mừng, đã khép kín con
tim và từ đó gây ra nhiều điều tồi tệ.
Bài đọc một trích sách Dân Số kể về chuyện ông Bi-lơ-am. Ông là vị tiên
tri được nhà vua phái đi để nguyền rủa Israel. Chắc chắn, ông Bi-lơ-am
đã gây ra những lỗi lầm, thậm chí đã phạm tội. Bởi vì tất cả mọi người
đều có tội. Tất cả đều là tội nhân. Nhưng chúng ta đừng hoảng sợ, vì Thiên
Chúa cao cả hơn tội lỗi chúng ta. Trong cuộc hành trình của mình, ông
Bi-lơ-am gặp thiên thần của Thiên Chúa và tâm hồn ông đã được biến đổi,
không chỉ là thay đổi chọn theo bên nào nhưng là biến đổi từ điều lầm
lạc sang chân lý. Hơn hết, ông đã dám nói điều ông chứng kiến. Thực vậy,
khi đứng nhìn về sa mạc nơi dân Thiên Chúa đang đóng trại, Bi-lơ-am đã
thấy hoa trái thánh thiện, vẻ đẹp và sự vinh thắng của dân tộc Israel.
Ông đã mở lòng mình ra, đã hoán cải, đã nhìn ra xa và nhìn thấy chân lý.
Với ý hướng tốt lành, người ta luôn có thể nhìn thấy chân lý. Và chính
chân lý ấy sẽ đem đến niềm trông cậy.
Đức Thánh Cha nói tiếp như sau:
Trông cậy là một nhân đức Kitô giáo. Mỗi người chúng ta đều có nhân đức
ấy, vì nó là món quà tuyệt vời Thiên Chúa ban tặng. Nhân đức Cậy
giúp chúng ta nhìn ra xa; nhìn vượt lên trên những khó khăn, những vấn
nạn, những đau khổ và thách đố; và nhìn vượt lên trên tội lỗi của chúng
ta. Chính niềm trông cậy giúp chúng ta nhìn thấy vẻ đẹp của Thiên Chúa.
Một người có lòng cậy trông sẽ được mạnh sức để đối diện với
những khoảnh khắc tồi tệ của cuộc sống: khi ốm đau, bệnh tật; khi
vất vả lo lắng cho con cái hoặc một người thân trong gia đình. Với nhân
đức Cậy, dù giữa những khổ đau, người ta luôn có được đôi mắt sắc bén,
luôn có tự do để nhìn vượt lên trên thực tại để chạm tới niềm hy vọng.
Đây chính là lời tiên tri mà hôm nay Giáo Hội nhắn gởi chúng ta: Giáo
Hội muốn chúng ta là những người biết cậy trông, nhất là trong những khó
khăn, thách đố của cuộc sống. Lòng trông cậy mở ra những khung trời tự
do chứ không phải gông cùm nô lệ. Nhân đức Cậy luôn có chỗ để sắp xếp và
xử lý mọi trạng huống trong cuộc sống.
Trong bài Tin Mừng ngày hôm nay, những thượng tế và kỳ mục trong dân đã
chất vấn Đức Giêsu về quyền nào để Ngài làm những điều ấy. Và như thế, họ
đã không hề có những chân trời rộng mở. Họ khóa kín mình trong những toan
tính cá nhân. Họ bị cầm tù nô lệ trong chính sự cứng lòng của mình.
Những con người toan tính luôn đóng kín cánh cửa tâm hồn và dập tắt tự
do, trong khi đó niềm hy vọng cậy trông lại dẫn chúng ta đến vùng trời
chan hòa ánh sáng.
Sự tự do, tính cao thượng và lòng trông cậy đẹp đến là dường nào. Nhưng
thật là xấu xa và tội tệ nếu con cái Giáo Hội lại cứng đầu bướng bỉnh, lòng
chai dạ đá. Sự cứng lòng chính là thái độ của những người không có
lòng trông cậy. Trong Năm Thánh Lòng Thương Xót này, có hai con đường mở
ra phía trước: Con đường thứ nhất dành cho những ai trông cậy vào lòng
thương xót của Thiên Chúa và biết rằng Thiên Chúa là Cha luôn tha thứ, tha
thứ tất cả. Đằng sau sa mạc khô cằn của tội lỗi là cái ôm nồng thắm và
sự thứ tha của Thiên Chúa đang đón chờ. Con đường thứ hai dành cho
những người đi tìm nơi trú ẩn trong kiếp sống nô lệ của sự cứng lòng và
chẳng biết gì về lòng thương xót của Thiên Chúa. Có thể họ là những bậc
tiến sỹ, đã học hành và nghiên cứu thật nhiều, nhưng sự hiểu biết và những
bằng cấp ấy không thể cứu được họ.”
Đức Thánh Cha kết thúc bài giảng bằng cách kể một câu chuyện đã xảy ra
năm 1992 ở Buenos Aires, nước Argentina, trong một thánh lễ dành cho bệnh
nhân: “Có một bà cụ đã 80 tuổi đến xưng tội thật lâu. Tuy mắt mũi đã kèm
nhèm nhưng cụ lại có lòng trông cậy và có thể nhìn vượt lên trên những
thực tại tầm thường. Tôi nói với bà: ‘Ngoại ơi, ngoại đến xưng tội ạ?’ Hỏi
như thế, vì tôi vừa mới bước ra khỏi tòa giải tội để chuẩn bị đi. Bà cụ
đáp: ‘Dạ.’ Tôi nói với cụ: ‘Ngoại làm gì có tội mà xưng?’ Bà cụ đáp: ‘Cha
ơi, con là kẻ tội lỗi. Con phạm rất nhiều tội. Nhưng chắc chắn Chúa sẽ tha
thứ cho con. Chúa tha thứ tất cả, phải không cha?’ Tôi hỏi lại: ‘Nhưng tại
sao cụ biết Thiên Chúa tha thứ tất cả?’ Cụ đáp: ‘Thưa cha, nếu Thiên Chúa
không tha thứ tất cả, thế giới này đã tan thành tro bụi, chứ chẳng thể tồn
tại được.’ Quả vậy, trước mặt bà cụ này chỉ có sự tự do và niềm
trông cậy. Và chính điều đó đã kéo xuống cho bà lòng thương xót của
Thiên Chúa. Sự khép kín, cái tôi chủ nghĩa chỉ khiến con người rơi
vào tình trạng nô lệ vì cứng lòng mà thôi. Chúng ta hãy nhớ bài
học của bà cụ 80 tuổi này: Thiên chúa tha thứ tất cả. Ngài đang
trông chờ chúng ta bước lại gần Ngài.”
4. Ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha Phanxicô trong tháng Giêng
Kính thưa quý vị và anh chị em,
Trong tháng Giêng 2016, ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha là:
Ý chung: Cầu cho việc đối thoại chân thành giữa những người thuộc các tôn
giáo khác nhau, mang lại các kết quả hoà bình và công lý.
Ý truyền giáo: Cầu cho các Kitô hữu, có thể vượt qua những chia rẽ, nhờ các
phương thế đối thoại, tình bác ái huynh đệ và ân ban của Chúa Thánh Thần.
5. Bi kịch trong mầu nhiệm nhập thể của Con Thiên Chúa
Trong buổi đọc Kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật ngày 03 tháng Giêng với hàng
chục ngàn tín hữu và du khách hành hương năm châu, Đức Thánh Cha Phanxicô
mời gọi mọi người hãy biết mở lòng ra để đón nhận Ngôi Hai Thiên Chúa đã
nhập thể làm người.
Mở đầu bài huấn dụ, Đức Thánh Cha nói:
“Các bài đọc phụng vụ ngày hôm nay, Chúa Nhật thứ hai sau lễ Giáng Sinh,
trình bày cho chúng ta Lời Tựa mở đầu Phúc Âm theo thánh Gioan. Đoạn Lời Tựa
ấy đã tuyên bố rằng: ‘Ngôi Lời – hay Ngôi Lời Thiên Chúa tạo dựng – đã trở
nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta’ (Ga 1, 14). Ngôi Lời, Đấng ngự trên
trời, đã đến trần gian để chúng ta được lắng nghe, được nhận biết và có thể
tiếp chạm vào tình yêu của Thiên Chúa là Cha. Ngôi Lời Thiên Chúa cũng chính
là người Con Một, Đấng đã nhập thể làm người, luôn tràn đầy ân sủng và sự
thật (Ga 1, 14). Đó chính là Đức Giêsu.
Đức Thánh Cha nói tiếp:
Thánh Sử Gioan đã không hề che dấu tính bi kịch trong mầu nhiệm nhập thể của
Con Thiên Chúa khi cho thấy rằng con người đã khước từ, không chấp nhận quà
tặng tình yêu của Thiên Chúa. Ngôi Lời chính là ánh sáng, nhưng con người
lại ưa thích bóng tối; Ngôi Lời đã ở giữa thế gian, nhưng thế gian lại không
nhận biết Người (Ga 9-10). Thế gian đã khép cửa chối từ Con Thiên Chúa. Sự
dữ đang đe dọa cuộc sống của chúng ta và đòi hỏi chúng ta phải thận trọng vì
nó đang diễn ra lan tràn khắp nơi. Sách Sáng Thế đề cập đến một câu rất hay
giúp chúng ta hiểu được điều này: Tội lỗi đang ‘nằm phục ở cửa’ (St 4,7).
Thật khốn cho chúng ta nếu chúng ta để cho tội lỗi đi vào nhà mình. Bởi vì,
một khi tội lỗi đã đi vào, nó sẽ đóng kín cánh cửa tâm hồn chúng ta lại và
không hề mở ra cho bất kỳ ai nữa. Nhưng chúng ta lại được mời gọi phải mở
cửa tâm hồn trước Lời Chúa, chính là Đức Giêsu, để nhờ đó mà ta được trở nên
con cái của Thiên Chúa.
Trong ngày lễ Giáng Sinh, Lời Tựa mở đầu trong Tin Mừng thánh Gioan cũng đã
được lọng trọng công bố. Ngày hôm nay, chúng ta lại được lắng nghe thêm một
lần nữa. Qua đó, Mẹ Giáo Hội mời gọi chúng ta hãy đón nhận Ngôi Lời cứu độ,
mầu nhiệm của ánh sáng. Nếu chúng ta đón nhận Ngôi Lời, đón nhận Đức Giêsu,
chúng ta sẽ được triển nở trong sự hiểu biết và trong tình yêu mến Thiên
Chúa, chúng ta sẽ học biết để có được lòng thương xót như Ngài. Trong Năm
Thánh Lòng Thương Xót này, chúng ta được mời gọi làm cho Tin Mừng trở thành
một phần trong đời sống chúng ta. Chúng ta hãy lắng nghe Tin Mừng, suy niệm
Tin Mừng, và nội tâm hóa Tin Mừng trong cuộc sống thường ngày. Đó sẽ là cách
thức tốt đẹp để chúng ta hiểu biết hơn về Đức Giêsu và có thể đem Giêsu đến
cho người khác. Ơn gọi và niềm vui của bất kỳ ai đã lãnh nhận Bí Tích Rửa
Tội là giới thiệu và trao tặng cho người khác chính Đức Giêsu. Nhưng để làm
được điều này, chúng ta phải biết Đức Giêsu và để cho Ngài đi vào trong tâm
hồn chúng ta, và trở thành Thiên Chúa của cuộc sống chúng ta. Thiên Chúa sẽ
bảo vệ chúng ta khỏi sự dữ, khỏi ác thần, là những kẻ luôn rình rập trước
cánh cửa tâm hồn chúng ta và chực chờ để bước vào.
Bằng tấm lòng của người con thảo hiếu, một lần nữa chúng ta hãy tín thác nơi
Mẹ Maria: Mẹ là Mẹ Thiên Chúa và cũng là mẹ chúng ta. Chúng ta đã có dịp
chiêm ngắm Mẹ nơi hang đá, trong suốt những ngày này.
6. Noi gương khiêm nhường của Thiên Chúa trở thành trẻ thơ để cứu rỗi
loài người
Sáng thứ Tư 30 tháng 12 là buổi tiếp kiến chung cuối cùng trong năm 2015.
Tuy trời mùa đông Roma khá lạnh, nhưng buổi tiếp kiến vẫn diễn ra tại công
trường thánh Phêrô vì có hơn 20.000 người tham dự, trong đó có 6.000 trẻ em
thuộc hàng trăm ca đoàn về Roma hành hương Năm Thánh và tham dự đại hội quốc
tế các ca đoàn thiếu nhi lần thứ 40.
Trong bài huấn dụ Đức Thánh Cha đã khích lệ mọi người học hỏi nơi Chúa Giêsu
cung cách sống bằng cách nhìn cuộc sống của các trẻ em, từ bỏ yêu sách tự
lập và tiếp nhận sự tự do đích thực là hiểu biết Đấng chúng ta có trước mặt
và phục vụ Ngài, là Con Thiên Chúa đến cứu độ chúng ta.
Mở đầu bài huấn dụ Đức Thánh Cha nói:
Trong các ngày lễ Giáng Sinh này Chúa Giêsu Hài Đồng được đặt trước chúng
ta. Tôi chắc chắn là trong các nhà của chúng ta vẫn còn có biết bao gia đình
đã làm hang đá máng cỏ, tiếp tục truyền thống tốt đẹp này đã bắt đầu với
thánh Phanxicô thành Assisi, và duy trì sống động trong con tim chúng ta mầu
nhiệm của Thiên Chúa làm người.
Đề cập tới lòng tôn sùng Chúa Hài Đồng Đức Thánh Cha nói:
Lòng tôn sùng Chúa Hài Đồng rất phổ biến. Biết bao nhiêu vị thánh nam nữ đã
vun trồng lòng tôn sùng ấy trong lời cầu nguyện thường ngày của các vị, và
đã ước mong nhào nặn cuộc sống của mình theo cuộc sống của Chúa Giêsu Hài
Đồng. Tôi đặc biệt nghĩ tới thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu và của Nhan
Thánh. Chị cũng là tiến sĩ Giáo Hội đã biết sống và làm chứng cho “con đường
thơ ấu thiêng liêng”, mà chị thấm nhuần bằng cách theo học trường của Mẹ
Maria suy gẫm về sự khiêm nhường của Thiên Chúa đã trở nên bé nhỏ vì chúng
ta. Đây là một mầu nhiệm cao cả, Thiên Chúa khiêm nhường! Chúng ta là những
người kiêu căng, tràn đầy khoe khoang, và tin mình là cái gì vĩ đại, nhưng
chúng ta không là gì cả. Chúa là Đấng cao cả, khiêm tốn và trở thành trẻ
thơ. Đây quả là một mầu nhiệm đích thật! Thiên Chúa khiêm nhường. Điều này
thật đẹp!
Tiếp tục bài huấn dụ Đức Thánh Cha nói: Đã có một thời, trong đó nơi Bản Vị
Thiên Chúa - Con Người của Chúa Kitô, Thiên Chúa đã là một trẻ thơ, và điều
này phải có một ý nghĩa đặc biệt đối với đức tin của chúng ta. Có đúng thật
là cái chết trên thập giá và sự sống lại của Ngài diễn tả tột đỉnh tình yêu
cứu độ của Ngài, nhưng chúng ta không được quên rằng tất cả cuộc đời dương
thế của Ngài là mạc khải và giáo huấn. Trong mùa giáng sinh chúng ta nhớ tới
cuộc sống thơ ấu của Ngài. Để lớn lên trong đức tin chúng ta cần chiêm
ngưỡng Chúa Giêsu Hài Đồng thường xuyên hơn. Chắc chắn là chúng ta không
biết gì về giai đoạn thơ ấu này của Ngài. Các chỉ dẫn hiếm hoi mà chúng ta
có nói tới việc đặt tên cho Ngài tám ngày sau khi sinh ra, và việc dâng Ngài
vào Đền Thánh (x. Lc 2l, 21-28); ngoài ra còn có cuộc viếng thăm của ba Đạo
Sĩ với hậu quả là việc chạy trốn sang Ai Cập (c. Mt 2,1-23). Thế rồi, có một
bước nhảy vọt cho tới năm lên 12 tuổi, khi Chúa Giêsu cùng Mẹ Maria và cha
thánh Giuse đi hành hương lên Giêrusalem dịp lễ Vượt Qua, và thay vì trở về
nhà với cha mẹ, thì Ngài ở lại trong Đền Thờ đàm đạo với các tiến sĩ luật.
Từ đó Đức Thánh Cha rút tiả ra kết luận sau đây:
Như thấy đó, chúng ta biết ít về Chúa Giêsu Hài Đồng, nhưng chúng ta có thể
học hiểu nhiều từ Ngài, nếu chúng ta nhìn cuộc sống của các trẻ em. Đây là
một thói quen đẹp mà các cha mẹ, các ông bà có, đó là nhìn trẻ em, nhìn
những điều chúng làm.
Trước hết, chúng ta khám phá ra rằng các trẻ em muốn sự chú ý của chúng ta.
Chúng phải là trung tâm, tại sao? Tại vì chúng kiêu căng? Không, tại vì
chúng cần cảm thấy được che chở. Chúng ta cũng cần để Chúa Giêsu vào trung
tâm cuộc sống chúng ta và biết rằng chúng ta có trách nhiệm che chở Ngài, cả
khi xem ra có thể là mâu thuẫn. Ngài muốn ở trên cánh tay chúng ta, Ngài ước
mong được nâng niu và gắn chặt cái nhìn của Ngài trên cái nhìn của chúng ta.
Đức Thánh Cha nói thêm trong bài huấn dụ: Ngoài ra, đó là để làm cho Chúa
Hài Nhi mỉm cười hầu chứng tỏ với ngài tình yêu và niềm vui của chúng ta,
bởi vì Ngài sống giữa chúng ta. Nụ cười của Ngài là dấu chỉ của tình yêu
trao ban cho chúng ta sự chắc chắn biết mình được yêu.
Sau cùng, các trẻ em thích chơi giỡn. Tuy nhiên làm cho một trẻ em chơi giỡn
có nghĩa là từ bỏ cái luận lý của chúng ta để bước vào cái luận lý của nó.
Nếu chúng ta muốn rằng các trẻ em vui đùa, cần phải hiểu chúng thích cái gì
và không ích kỷ khiến cho chúng làm những gì chúng ta ưa thích. Đây là một
giáo huấn cho chúng ta. Trước Chúa Giêsu chúng ta được mời gọi từ bỏ yêu
sách tự lập của chúng ta – đây là cốt lõi của vấn đề: yêu sách tự lập - để
tiếp nhận hình thức đích thực của sự tự do, hệ tại việc hiểu biết chúng ta
có ai trước mặt và phục vụ Ngài. Ngài, trẻ thơ là Con Thiên Chúa đến để cứu
rỗi chúng ta. Ngài đã đến giữa chúng ta để cho chúng ta thấy gương mặt của
Thiên Chúa Cha giầu tình yêu và lòng thương xót. Vì thế, chúng ta hãy ôm
chặt Hài Nhi Giêsu trong vòng tay, và phục vụ Ngài: Ngài là suối nguồn tình
yêu và sự thanh thản. Và sẽ là một điều tốt đẹp hôm nay, khi chúng ta trở về
nhà, đến gần hang đá, hôn Chúa Hài Đồng Giêsu và nói: “Lậy Chúa Giêsu con
muốn khiêm nhường như Chúa, khiêm nhường như Thiên Chúa”, và xin Chúa ơn
này.
7. Sự thịnh vượng của Giáo hội hệ tại nơi người nghèo, chứ không
phải nơi của cải vật chất
Giáo Hội khiêm tốn, khó nghèo và luôn tín thác vào Thiên Chúa. Đây là điều
mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã đề cập đến trong bài giảng thánh lễ sáng
ngày 15 tháng 12, tại nhà nguyện thánh Marta. Đức Thánh Cha nói rằng sự
nghèo khó là mối phúc đầu tiên trong Bát Phúc. Sự thịnh vượng đích thực của
Giáo Hội chính là người nghèo, chứ không phải tiền bạc hay quyền lực thế
gian.
“Bài đọc một trích sách Xô-phô-ni-a cho thấy hệ quả của một dân tộc đã trở
thành phản loạn và ô uế vì không nghe lời Thiên Chúa. Trong bài Tin Mừng,
Đức Giêsu đã mạnh mẽ lên án các thượng tế và cảnh cáo rằng những người thu
thuế và những cô gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước họ. Từ đó, Đức
Thánh Cha nói rằng ngay cả ngày hôm nay cám dỗ cũng có thể làm lũng
đoạn những chứng nhân của Giáo Hội.
Giáo Hội thực sự trung tín với Thiên Chúa khi Giáo Hội khiêm nhường, khó
nghèo và tín thác. Một Giáo Hội khiêm nhường không bao giờ phô trương quyền
lực hay tỏ ra mình lớn mạnh. Khiêm nhường cũng không có nghĩa là một người
yếu đuối, nhu nhược, uể oải với cặp mắt trắng dã thiếu sức sống. Khiêm
nhường không phải là màn kịch diễn trên sân khấu, cũng không phải là
giả vờ khiêm nhường hay xem có vẻ khiêm nhường. Người khiêm nhường thực
sự là người nhận ra mình tội lỗi. Nếu tôi không có khả năng để nói
với chính mình mình: tôi là kẻ có tội và người khác tài giỏi hơn tôi, thì
tôi thật sự không khiêm nhường. Như vậy đặc nét đầu tiên của một Giáo
Hội khiêm nhường là tự nhận thấy mình là tội nhận, và đó cũng là đặc nét
đầu tiên của mỗi người chúng ta. Nếu người nào trong chúng ta có thói quen
hay săm soi lỗi lầm của người khác và bàn tán về điều đó, người ấy chẳng
hề khiêm nhường. Trái lại, người ấy tin rằng mình là thẩm phán có quyền
xét xử người khác. Chúng ta phải liên lỉ cầu nguyện để Giáo Hội luôn
khiêm nhường, bản thân tôi được khiêm nhường và mỗi người chúng ta được
khiêm nhường.
Đức Thánh Cha quảng diễn tiếp như sau:
Tính cách thứ hai là khó nghèo. Khó nghèo là mối phúc tiên hết trong Bát
Phúc. Tinh thần nghèo khó có nghĩa là chỉ gắn bó với sự giàu có của Thiên
Chúa mà thôi. Như thế, không hề có một Giáo Hội gắn bó với tiền bạc, suy
nghĩ về tiền bạc hay tìm cách để kiếm tiền. Như tôi được biết trong một nhà
thờ của giáo phận, để bước qua Cửa Thánh, người ta vô tư nói với giáo dân
là phải bỏ tiền dâng cúng rồi mới bước qua. Đó không phải là Giáo Hội của
Đức Giêsu, nhưng là Giáo Hội của các linh mục, thượng tế đam mê tiền bạc,
của cải.
Vị phó tế tử đạo Lorenzo là một chứng nhân anh hùng trong những thế
kỷ đầu của Giáo hội. Khi nhà vua ra lệnh cho ngài phải trao nộp hết
của cải và tài sản của Giáo Hội, nếu không sẽ bị giết. Ngài đã vâng lời ra
đi và quay trở lại cùng tất cả những người nghèo trong Giáo hội. Người
nghèo chính là tài sản của Giáo Hội. Anh chị em là chủ của một ngân hàng.
Nếu anh chị em có một tâm hồn khó nghèo, không bám víu vào tiền của, việc
điều hành ngân hàng của anh chị em sẽ trở thành một hành vi phục vụ người
nghèo. Nghèo khó là có tâm hồn tách rời khỏi tiền của để phục vụ tha
nhân, phục vụ những ai thiếu thốn. Giáo Hội của chúng ta là Giáo hội
của những người khiêm nhường và khó nghèo, nhưng chúng ta có thực sự
sống khó nghèo và khiêm nhường chưa?
Tính cách thứ ba, Giáo Hội phải luôn tín thác vào Danh Thánh Thiên Chúa.
Niềm tín thác của tôi đặt ở nơi đâu? Nơi quyền lực, hay nơi bạn bè, tiền
của? Phải đặt nơi Thiên Chúa! Gia sản Thiên Chúa hứa cho chúng ta là ‘sẽ
cho sót lại giữa ngươi một dân nghèo hèn và bé nhỏ; chúng sẽ tìm nương ẩn
nơi Danh Đức Chúa.’ Bé nhỏ khiêm nhường vì họ nhận thấy mình tội lỗi; khó
nghèo vì tâm hồn họ luôn gắn bó với sự giàu có của Thiên Chúa và nếu có
của cải thì họ cũng chỉ là quản gia phân phối những của cải đó cho
người khác; tín thác nơi Thiên Chúa vì họ biết rằng chỉ có Thiên Chúa
mới là Đấng tốt lành thánh thiện. Những vị thượng tế mà Đức Giêsu
lên án không hiểu được ba đặc nét này. Và như thế, Đức Giêsu phải
cảnh tỉnh họ rằng những cô gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước họ.
Trong mùa Giáng Sinh năm nay, chúng ta hãy nài xin Thiên Chúa ban cho
chúng ta một con tim khiêm nhường, một tâm hồn nghèo khó và trên hết là luôn
biết tín thác vào Thiên Chúa, Đấng không bao giờ thất hứa hoặc khiến
chúng ta phải thất vọng.